Community of Practice Hoogwaterveiligheid

Leestijd: 4 minuten

De temperatuur op aarde stijgt, het poolijs smelt, het zeewater zet uit en als gevolg daarvan stijgt de zeespiegel. Deze zeespiegelstijging kan dusdanige vormen aannemen dat het voor de waterbouwers in Nederland een bijzonder grote opgave wordt om Nederland hiertegen te beschermen. Delta’s in de wereld worden bedreigd en de levens van miljoenen mensen staan op het spel. Daarom moeten er maatregelen worden genomen die niet zo voor de hand liggen. Blijven denken in de patronen die we gewend zijn, is waarschijnlijk niet meer voldoende. Daarom moeten we open staan voor nieuwe ideeën. Binnen de Community of Practice (CoP) Hoogwaterveiligheid kunnen jonge mensen meedenken over de uitdagingen voor de toekomst en hier ook een bijdrage aan leveren.

Rotterdam

Rotterdam ligt in het hart van de Hollandse delta. Dit land omringt door dijken is bijzonder kwetsbaar. Achter de keringen wonen, werken en recreëren miljoenen mensen en wordt een groot gedeelte van ons bruto nationaal product verdiend. Hogeschool Rotterdam wil dan ook graag haar maatschappelijke betrokkenheid tonen door studenten onderzoek te laten doen binnen de CoP Hoogwaterveiligheid.

Studenten van diverse opleidingen kunnen een bijdrage leveren aan het meedenken en het uitwerken van creatieve ideeën. Door de inzet van de werkplaats- en laboratoriumfaciliteiten van de hogeschool op RDM Rotterdam kunnen, in samenwerking met het bedrijfsleven, diverse onderzoeken worden verricht op het gebied van bijvoorbeeld grondmechanica en hydraulica.

Onderzoek

Binnen de community wordt onderzoek gedaan naar de volgende onderwerpen:

  1. Duinontwikkeling bij stijgende zeespiegel
  2. Monitoren van waterkeringen
  3. Ontwikkeling van de kust van Voorne
  4. Dijkversterking met gebiedseigen grond (grondonderzoek)
  5. Uitwerking van het plan ‘Sluizen’
  6. Ontwikkeling zuidwestelijke delta
  7. Building with Nature (ontwikkeling oesterdammen)
  8. Uitwerken projecten i.s.m. bureau van de Deltacommissaris

1. Duinontwikkeling bij stijgende zeespiegel

Door een stijgende zeespiegel zal ook de dynamiek op het strand en in de duinen zich aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Door sedimentatie van het zand stijgt het strand waarschijnlijk mee met de waterstand. Het strandzand zal door verstuiving in de duinen terechtkomen, waardoor ook deze mee kunnen groeien. Dit kan men stimuleren door daarvoor de juiste omstandigheden te creëren, waardoor er een dynamiek in de duinen plaatsvindt die de groei kan bevorderen. Om tot een stimuleringsprogramma te komen worden diverse aspecten onderzocht.

2. Monitoren van waterkeringen

Om beter inzicht te krijgen in de kwaliteit en de eigenschappen van de waterkeringen worden steeds meer monitoringstechnieken ontwikkeld. Het testen van deze technieken is een belangrijk aspect om tot meer inzicht te komen in de bruikbaarheid van deze methoden. Onderzoek naar de diverse mogelijkheden biedt meer inzicht en kan bijdragen aan de inzetbaarheid.

3. Ontwikkeling van de kust van Voorne

Door de aanleg van de tweede Maasvlakte is het stromingspatroon voor de kust van Voorne gewijzigd. De hoofdstroom is meer naar het westen verplaatst, waardoor er nu sedimentatie plaatsvindt. Er ontwikkelt zich een patroon van zandbanken en aanzanding op de stranden, waardoor de vloedlijn steeds verder zeewaarts trekt. Door aanslibbing wordt het zand op diverse plaatsen bedekt met een laag slib, wat de recreatieve kwaliteit niet ten goede komt. Aanleiding voor de gemeente Westvoorne om deze ontwikkelingen te volgen en te analyseren, om een gefundeerde keuze te kunnen maken tussen aanpassen of maatregelen nemen.

4. Dijkversterking met gebiedseigen grond

Om onnodig gesleep met grond in dijkversterkingsprojecten te voorkomen heeft het programmabureau HWBP het initiatief genomen om te verkennen welke optimalisaties mogelijk zijn in onze werkwijzen rond grond en klei. Een groepje deskundigen vanuit waterbeheerders, bedrijven en kennisinstellingen heeft uiteindelijk een aantal quick wins vastgesteld die in HWBP-projecten kunnen worden toegepast: aanpassing classificatiegrenzen klei, bandbreedte toestaan in beoordeling kleimonsters, verbetering werkwijze bij verdichting van kleilagen. Toepassing van deze quick wins kan leiden tot aanzienlijke vermindering van de milieubelasting en kosten van grondverzet.

5. Uitwerking van het plan ‘Sluizen’

Door een consortium is een plan ontwikkeld dat kan dienen als alternatief voor de Maeslantkering. Er is een globaal plan opgesteld dat nog de nodige uitwerking – en nader onderzoek – behoeft, met name over de locatie van de sluizen.

6. Ontwikkeling zuidwestelijke delta

Een veilige, economisch aantrekkelijke en gezonde Nederlandse delta en voldoende zoetwater; dat staat de samenwerkende partijen binnen de zuidwestelijke delta voor ogen: het Rijk, drie provincies, gemeenten, waterschappen en samenwerkende ondernemers en maatschappelijke partijen. De Deltawerken hebben in de zuidwestelijke delta gezorgd voor veiligheid en goede infrastructurele verbindingen. Ze hebben echter ook schaduwkanten voor natuur, waterkwaliteit en economie. Daarnaast staat het gebied onder druk door de stijgende zeespiegel en hogere rivierafvoeren in de toekomst. En als er niet wordt ingegrepen, is voldoende zoet water op termijn niet vanzelfsprekend.

7. Building with Nature

Bouwen met natuur (Building with Nature) is een concept waarbij de natuur wordt ingezet om risico’s van klimaatverandering, zoals golfslag en zeespiegelstijging, het hoofd te bieden. Het wordt ook wel eco-engineering genoemd. Voorbeelden zijn een oesterrif om de kust te beschermen, mangroven of wilgen voor de dijk. Alleen harde civieltechnische maatregelen zijn niet zaligmakend; ook de natuur zelf kan ingezet worden.

8. Uitwerken projecten i.s.m. bureau Deltacommissaris

De deltacommissaris heeft toegezegd dat hij een brede discussie wilt starten over de bescherming van Nederland in de toekomst. Hij wil daarvoor een platform genereren voor alle plannen in dat kader. Deze plannen moeten worden beoordeeld op technische, financiële, maatschappelijke en ecologische haalbaarheid.

Deelvragen en proeven

Naast bovenstaande worden ook binnen het onderwijs – met name binnen de opleiding Civiele Techniek – diverse deelvragen onderzocht. Ook wordt meegewerkt aan diverse proeven in binnen- en buitenland.

Sluizen in Nieuwe Waterweg (Plan Spaargaren)

Tijdens het studentenproject Praktijk Integratie in 2019 hebben 30 studenten in groepen gewerkt aan de opgave om een sluizencomplex te ontwerpen in de Nieuwe Waterweg, ter hoogte van Hoek van Holland, dat bestand is tegen een zeespiegelstijging van één à anderhalve meter in 2100 en van drie meter in 2200. Ook hebben ze aandacht besteed aan de eerste en tweede Maasvlakte, die dan buitendijks gebied blijven, en ideeën bedacht voor de herinrichting van dit gebied. Daarnaast is hen gevraagd aandacht te besteden aan de energietransitie en aan nieuwe concepten voor het land- en zeetransport en de infrastructuur in het jaar 2100. Bekijk de opgeleverde projectposters van de groepen hieronder:

Meer informatie

Neem voor meer informatie contact op met Leo van Gelder via [email protected] of 06 – 50 43 57 69.


Wil je op de hoogte blijven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief